Wanneer is een rollator nodig?

 

Anne-Wil Siegmund, voormalig fysiotherapeut

 

Veel mensen aarzelen of ze een rollator nodig hebben. Wanneer is het moment daar? Hoe komt u erachter of u een rollator nodig heeft? Angst om te vallen speelt een rol. Wilt u het zeker weten, vraag dan uw fysiotherapeut. Die heeft speciale testen om na te gaan of u een verhoogd risico loopt om te vallen.

 

Bij de afweging of iemand toe is aan een rollator, speelt vooral de angst om te vallen een rol. Wie niet bang is, loopt sneller en valt ook minder snel. Je ziet het vaak dat mensen door onzekerheid langzamer gaan lopen, met schuifelpasjes. Des te langzamer iemand loopt, des te lastiger het wordt om de balans te houden. Probeer maar eens om snel te lopen over een lijn op de vloer. Dat is makkelijker dan langzaam, snelheid houdt je als vanzelfsprekend in balans. Overigens betekent angst om te vallen niet automatisch dat u ook zúlt vallen. Het is een van de risicofactoren, maar maakt u wel onzeker.

 

Of een rollator steun geeft bij het lopen, kan iedereen in principe zelf uittesten. Vraag gewoon of u er een mag uitproberen: van de buurvrouw, in een winkel, bij de fysio of van iemand die u kent. Kijk wat het voor u doet. Loopt u er prettiger mee, stabieler? En bent u niet meer bang om te vallen? Dan is het duidelijk.

 

Bij twijfel: vraag het uw fysio

 

Het kan echter zijn dat u ook na een keer uitproberen nog twijfelt of u extra ondersteuning nodig heeft bij het lopen. Ga dan zeker langs bij uw fysio- of ergotherapeut. Die kan testen afnemen om te kijken of sprake is van een verhoogde valkans of niet. Met balans- en evenwichtstesten brengt de therapeut uw stabiliteit in kaart. Ook test deze hoe snel u kunt opstaan en gaan lopen. Heeft u volgens die testen balansproblemen of een verhoogd valrisico? Dan is dat een indicatie om een rollator aan te bevelen of een andere vorm van ondersteuning bij het lopen, zoals een wandelstok of nordic walking sticks. Met die laatste optie versterk je ook het ritme en de balans.
Het ligt overigens niet zo zwartwit. Er is niet direct een test die zegt: ‘als u dit of dat niet meer kan, dan heeft u een rollator nodig’. Het is een glijdende schaal. De angst om te vallen is het lastigst te meten. Dat merkt iemand vooral zelf.
Toen ik nog als fysiotherapeut werkte in een groepspraktijk adviseerde ik cliënten meestal: bent u sneller moe en mist u  een bankje, precies halverwege de supermarkt? Probeer dan eens hoe het gaat met een rollator. Dan kunt u zo nodig ook even gaan zitten onderweg.

 

Met balans- en evenwichtstesten nagaan of een rollator verstandig is

 

Als u eerder gevallen bent of daarvoor vreest, kan een fysiotherapeut, ergotherapeut of een gespecialiseerde geriatrische fysiotherapeut een of meer testen afnemen om de stabiliteit te meten. Zo kan deze vaststellen of sprake is van een hogere kans om te vallen. U kan worden gevraagd om een stukje te lopen, op een been te gaan staan in een bepaalde houding, hoe snel u moe wordt, et cetera. Welke test wordt afgenomen hangt af van de ‘valgeschiedenis’ en of u een specifieke aandoening heeft, zoals Parkinson of CVA, die gepaard kan gaan met balans- en bewegingsstoornissen.

 

Mogelijke balans- en looptesten door de (fysio)therapeut

 

Uw therapeut kan uw balans, loopvaardigheid en valrisico bepalen met onder meer de volgende testen:

 

De Timed get up and go-test (TGUGT) gaat na hoe veel seconden u erover doet om op te staan uit een stoel, naar de muur te lopen, om te draaien en weer te gaan zitten. Deze test staat bekend als een betrouwbare en valide test om de balans te beoordelen.

 

Met de Short Physical Performance Battery (SPPB) kan de loopvaardigheid, spierkracht en balans worden getest. Deze test heeft een hoge voorspellende waarde voor het valrisico.

 

De Berg Balance Scale beoordeelt uw evenwicht zonder loophulpmiddelen, maar met schoeisel. Deze test bestaat uit veertien test-onderdelen, zoals opstaan, een tijdje stil blijven staan en weer gaan zitten, al of niet met ogen dicht, achter u kijken, naar voren reiken, op een been staan, en zo voort.

 

De Falls Efficacy Scale inventariseert de angst om te vallen bij algemene dagelijkse activiteiten, zoals de telefoon beantwoorden, douchen, een wandelingetje maken of boodschappen doen: bent u dan ‘niet’ bezorgd om te vallen, ‘een beetje’, ‘tamelijk’ of ‘erg’ bezorgd?

 

Bij de Zes minuten looptest wordt gekeken hoeveel afstand u aflegt in zes minuten tijd op een uitgezet parcours of op een loopband. Met deze looptest wordt ook gekeken naar het uithoudingsvermogen.

 

Bij de 10 meter looptest loopt u tien meter van streep tot streep. De fysio houdt met de stopwatch bij hoe lang u daarover doet. Dit doet u een keer comfortabel op uw gemak en een keer zo snel mogelijk.

 

Uw scores op deze testen worden vergeleken met standaard genormeerde scores. Zo geven deze testen een indicatie voor uw loopvaardigheid en balans: heeft u een verhoogde kans om te vallen of niet? De therapeut koppelt daar een advies aan dat is toegespitst op uw persoonlijke situatie. Bij een verhoogd valrisico wordt vaak een rollator aanbevolen.

 

Rollator rijles nemen

 

Nu hoeft u alleen nog maar op zoek te gaan naar de rollator die het best bij u past. En heeft u er een gekocht, dan zou ik u zeker aanraden om rollator-rijles te nemen. Bijvoorbeeld bij een fysiotherapeut die dat vaak doet. Het is namelijk nodig om samen met een deskundig begeleider te oefenen, in elk geval met het op- en afgaan van de stoep! Dit kan in een oefentuin, maar ook gewoon buiten.
Bekijk zeker ook onze rollator rijlessen.

Anne-Wil Siegmund, Accountmanager Rollz en Fysiotherapeute

“Mist u een bankje, precies halverwege de supermarkt? Probeer dan eens hoe het gaat met rollator”